WERKGROEP DEFENSIEBELEID EN KRIJGSMACHT

NLD SOCOM operationeel in 2020

lkol b.d. F.A. Ebbelaar

Tijdens de plenaire vergadering van de NOV-werkgroep Defensiebeleid en Krijgsmacht (D&K) op 4 april jl. gaf voormalig Chef-Staf NLD SOCOM, toen nog kol en nu bgen der grenadiers drs. M.P.P. (Maurice) Timmermans een presentatie over de opzet en de ontwikkeling van het Nederlandse Special Operations Command (SOCOM).

Hij ging daarbij als eerste in op de aanleiding tot de oprichting van NLD SOCOM. De internationale veiligheidssituatie is veranderd en daarin worden Special Operations Forces (SOF) veel gevraagd. Daarnaast vraagt de NAVO om een SOCC (Special Operations Component Command). In samenwerking met België en Denemarken wordt dit een Combined/Composite SOCC dat in 2020 de Full Operational Capability (FOC)-status zal bereiken en in 2021 standby zal staan.


In Nederland waren SOF-eenheden altijd verdeeld. Door de indeling bij de opco’s bleef SOF onderbelicht. Door oprichting van een SOCOM wordt dit eindelijk meer gebundeld en direct onder de CDS gebracht. NLD SOCOM draagt namens de CDS zorg voor kwaliteitsborging van SOF-eenheden. Daarmee is zij de normsteller en –handhaver voor het bereiken van het gewenste niveau van operationele gereedheid. Door deze dedicated staf zal in vergelijk met de oude situatie met de afdeling Joint Speciale Operaties bij de Directie Operaties, inzetplanning, gereedstelling en aansturing verbeteren. Er ontstaat ook een positief effect voor de behoeftestelling die nu centraal wordt gedaan waardoor de interoperabiliteit toeneemt. De budgetten blijven voorlopig bij de opco’s en tot aan de Transfer of Authority (TOA) bij een inzet ligt de verantwoordelijkheid voor de gereedstelling nog steeds bij de krijgsmachtdelen. Bij een beslissing tot inzet zal het missiegerichte deel van de gereedstelling onder verantwoordelijkheid van het SOCOM plaatsvinden.


Composite SOCC (C-SOCC): De NAVO is verheugd dat Nederland, België en Denemarken besloten hebben samen een SOCC op te richten. Het C-SOCC wordt als expeditionair SOF-hoofdkwartier gevuld met personeel vanuit de SOCOM-staven van de drie landen en indien van toepassing aangevuld met augmentees uit andere deelnemende landen. Omdat het Deense SOCOM al enkele jaren geleden is opgericht, hebben de landen besloten dat Denemarken tot en met 2021 de lead nation rol in het C-SOCC-project op zich neemt.


Tijdens de presentatie kwamen onder meer verder aan bod de samenstelling van het SOCOM, de enablers (onderverdeeld in dedicated zoals EOD, SOFAIR met bijbehorende gereedheid en designated zoals de Luchtmobiele Brigade en het Korps Mariniers), mogelijke inzetopties, de extra doorstroommogelijkheden voor SOF-personeel door de oprichting van het SOCOM.

In dit artikel slechts de vermelding van de hoofdontwikkelingen van het SOCOM. In de Militaire Spectator zal bgen Timmermans binnenkort de oprichting van NLD SOCOM en hoe dit commando kan bijdragen aan een efficiëntere en effectievere inzet en inzetvoorbereiding van SOF uitvoerig beschrijven. Hij zal daarbij meer in detail ingaan op de sturende rol die het hoofdkwartier kan vervullen bij het vergaren en delen van SOF-kennis, hoe het innovatie kan aanjagen en hoe het kan bijdragen aan het ontwikkelen van beleid en plannen, met inbegrip van behoeftestellingen en verwerving van nieuw materiaal. Hij geeft daarin ook een beeld van de verwachte doorontwikkeling van de Nederlandse SOF.

Zonder andere organisaties en eenheden die informatie verzamelen tekort te doen, onderkent Timmermans een duidelijk hogere kwaliteit bij SOF-operators, hetgeen kan leiden tot snellere inzet, en meer specialisatie op het gebied van beeldvorming over conflictgebieden, vooral in de periode voorafgaande aan een eventueel conflict. Defensie speelt daarmee in op de complexe toekomstige veiligheidssituatie en maakt een sprong voorwaarts op het gebied van kwaliteitsborging, toetsing en efficiëntie op het gebied van SOF-gereedstelling en operationele inzet.


Kol, inmiddels bgen, Maurice Timmermans