Pensioenen

door: Paul Eijkelenkamp

Pensioen 2021: de premie & indexatie en het Verantwoordingsorgaan van het ABP

Op 26 november 2020 heeft het Verantwoordingsorgaan van het ABP in meerderheid positief geadviseerd over de stijging van de pensioenpremie (militairen van 23,4 naar 23,8%, burgers van 24,9 naar 25,9%) én dat het pensioen niet geïndexeerd zal worden. Die meerderheid ontstond doordat één fractie zich onthield van stemming en daardoor het FNV en de vertegenwoordigers van werkgevers aan een meerderheid hielp. Alle andere stemden negatief over de voorliggende nota. Ook de CMHF-fractie.

De reden voor ons negatieve advies is het te lang doorgaan op de verkeerde weg rond het pensioenthema. Enerzijds een (te) lage rekenrente voor de pensioenverplichtingen (0,2%) die niets van doen heeft met realistische rendementsverwachtingen waardoor niet geïndexeerd mag worden. Gepensioneerden lopen circa 20% achter en ook het pensioen van deelnemers kalft af. En anderzijds dat de premie via een opslag hoger dan noodzakelijk wordt vastgesteld waardoor de ruimte voor bijvoorbeeld eenmalige salarisverhogingen vermindert. Die opslag zou de indexatie weer dichterbij moeten brengen. Dat heeft echter veel te weinig invloed op de dekkingsgraad.

Ja, de bestuurders van het ABP moeten zich houden aan wet en regelgeving maar dan moet deze regelgeving wel voldoen! Het schrappen van de rekenrente uit het nieuwe pensioenakkoord zou nu al meegewogen moeten worden in het beleid voor 2021 zodat de situatie voor alle belanghebbenden (gepensioneerden, slapers en werkenden) verbetert.

Het lijkt allemaal heel doordacht van de Nederlandse Bank. Maar wij komen van een rekenrente van 4% en zijn nu 0,2% verwijderd van het absolute nulpunt. Dan kom je in de situatie dat je op dit moment alle toekomstige verplichtingen al in kas moet hebben en dat het rendement bijna nul zou zijn. Bij een negatieve rente (en bij grootbanken is dat al aan de orde) moet er zelfs meer in kas zijn dan je aan pensioenen moet uitbetalen. Wie wil nu bijdragen aan zo’n systeem? € 100 inleggen en er maar bijvoorbeeld € 95 terugkrijgen?

Echter als het op betalen van premie aankomt door de werkgevers (en de werknemers) dan is een rekenrente van 2,4% ineens de gewoonste zaak van de wereld. Bij dat rendement als rekenrente voor de verplichtingen kan het ABP ook weer gewoon indexeren want dan is de dekkingsgraad fors hoger. Het oude systeem is failliet en dat betekent dat je ons inziens als pensioenfondsbestuur moet ingrijpen. Natuurlijk begrijpen wij de overwegingen van het bestuur en de rekensommen kloppen ook in de premienota. Maar uitgangspunten die niets te maken hebben met ons verwacht rendement van (reëel) 2,4% naar bijna nul terug brengen is jezelf en je deelnemers onnodig pijn doen. Het bestuur heeft de blik op de toekomst maar de uitdaging voor vandaag de dag verdient net zoveel aandacht. De kern van het probleem blijft het meten met twee maten op last van de financiële bazen in dit land. We leven in een schimmenwereld waarin gesteld wordt dat ABP doodarm is, terwijl we stinkend rijk zijn.

Ons inziens is korten in 2021 uit den boze, de opslag van 1,5% op de premie had eraf gemoeten en er moet met één standaard gerekend worden voor het vaststellen van premies en dekkingsgraad. Onze hoop is gevestigd op de mensen op de posities die verandering kunnen bewerkstelligen. Wij zien een goede beweging maar die beweging moet sneller, directer en door meer mensen worden omarmd.

Het wordt tijd dat we ontwaken en ons ‘opgeheven vingertje’ voor iets anders inzetten dan het ten gronde richten van het in 2019 volgens Mercer beste pensioenstelsel ter wereld.