Aan de onderhandelingstafel…

2020: gepast afsluiten of het liefst zo snel als mogelijk vergeten?

door Thijs van Leeuwen

Ineens besef ik het, het jaar is alweer bijna voorbij. Nog enkele weken overleg tot aan het kerstverlof, waarin wij de focus even verleggen van werk naar thuis. Een periode om weer even orde op zaken te stellen, tot rust te komen en het jaar af te sluiten. Voor mijzelf ben ik er nog niet uit, sluit ik 2020 gepast af, of wil ik het boek het liefst zo snel mogelijk dichtklappen om de inhoud te vergeten en vooruit te kijken naar het nieuwe jaar? In mijn laatste column van dit jaar doe ik dus maar beide.

2020

Het afgelopen jaar was ontegenzeggelijk in alle aspecten een vreemd jaar. Hoewel het tevens mijn eerste volledige jaar als uw onderhandelaar is, en ik het jaar werkinhoudelijk niet kan vergelijken met enig ander, kan ik wel stellen dat het jaar zowel qua werk als privé volledig anders was dan wat ik ervan had verwacht. Ik gok zomaar dat dit voor de meesten van u ook geldt.

Toen ik begin dit jaar vooruitkeek naar het werk dat voor me lag, zag ik dat we mooie mijlpalen dachten te gaan halen. Daarbij keek ik uit naar vele bezoeken in het land om u in persoon te spreken, te vertellen waar wij mee bezig waren en wat we in het overleg voor u tot stand hadden gebracht. Zonder zwartgallig naar de wereld te willen kijken, want zo zit ik niet in elkaar, moet ik toch constateren dat van dit alles weinig terecht gekomen is. De mijlpalen van het bezoldigingsstelsel (loongebouw en toelagen) zijn niet gehaald, sterker nog ze zijn uitgelopen op een gang naar de Advies en Arbitrage Commissie (AAC), de pensioencompensatie is nog steeds niet afgerond, en bezoeken aan onze achterban waren zeer schaars en praktisch gezien onmogelijk.

Hoe pijnlijk ik het niet behalen van de mijlpalen ook vind, met name het laatste punt doet me zeer. Het is voor ons nagenoeg onmogelijk geweest om naar u toe te gaan. En dat terwijl ik het liefste mét u praat en discussieer, op kazernes, bases, staven en in het veld, in plaats van alleen námens u, aan de onderhandelingstafel zitten. Met u de dialoog aangaan geeft me pas echt energie en maakt dat wij als GOV|MHB de krijgsmacht vooruit kunnen helpen, op een manier waar u achter staat. Die daarmee draagvlak heeft.

Goed, er zijn dus vele dingen die we niet hebben kunnen doen dit jaar. Is er dan niets om dankbaar voor te zijn? Natuurlijk hebben we wel degelijk stappen gemaakt: het overgrote deel van de relatief kleine of specifieke afspraken uit het vorige AV-akkoord zijn uitgewerkt. Zoals de verhoging van de toelage bezwarende omstandigheden voor burgerpersoneel en bijvoorbeeld de verhoging van de verschuivingstoelage. Daarbij zijn enkele van de meer majeure stappen genomen, zoals een vaste aanstelling voor onderofficieren en officieren en de totstandkoming van een nieuw pensioenreglement voor militairen.

Alhoewel het ons dit jaar niet gelukt is om een nieuw bezoldigingsstelsel voor militairen te realiseren, of een vervanger voor het FPS te intro duceren, hebben we op deze onderwerpen inhoudelijk wel degelijk flinke stappen gemaakt. Hoe meer wij echter de dialoog met de andere sociale partners aangingen, hoe lastiger de materie ook bleek. Het is mij wel duidelijk waarom we aan de onderhandelingstafel er al 20 jaar over doen om tot een herziening van het bezoldigingsstelsel te komen! Als ik echter zie hoe het begrip van ons als GOV|MHB over deze materie is ontwikkeld, en hoe wij stappen hebben gemaakt om met zowel defensie als twee van de andere centrales tot een gedeeld beeld te komen, dan ben ik daar zeer dankbaar voor. Er is nog een lange weg te gaan, maar de stappen van het afgelopen jaar waren zeer waardevol.

Kijk ik dan toch tevreden terug op afgelopen jaar? Nee, natuurlijk niet! We hebben niet kunnen realiseren wat we namens u wel hebben afgesproken en hebben de bij u gewekte verwachtingen niet waar kunnen maken. Daarbij was het jaar werkinhoudelijk stressvoller en minder mooi. Toch focus ik me liever op wat we wel hebben gedaan en hebben bereikt en kijk ik vol goede moed naar volgend jaar. Het jaar waarin we alles op alles zetten om de gewekte verwachtingen alsnog waar te maken!

2020: the aftermath

Het klinkt nu misschien alsof het jaar al teneinde is en er niet veel meer gebeurt, niets is echter minder waar. Op het moment dat ik dit schrijf heeft de Sint ons land net weer verlaten en resten ons dus nog twee weken voor de kerst. Belangrijke weken waarin wij een ander fundamenteel onderwerp hopen te slechten: het bereiken van een nieuw akkoord. De oplettende kijker heeft onze inzet inmiddels gezien, die wij samen met de collega’s van de AC en de ACOP hebben gebracht. Net voor pakjesavond is ook defensie met haar inzetbrief gekomen en ik kan u vertellen dat deze bol staat met mooie, lovende woorden over u. Enkel hierop afgaande moet een akkoord binnen no-time geregeld zijn!

Er staan echter ook verwijzingen in naar de staat van ons land op dit moment, en de mogelijke limitatie die dit geeft voor de ruimte om voor u iets wezenlijks te doen. De grote vraag is dan ook wat het kabinet en daarmee de werkgever bereid is voor u nu te doen, dit zullen de komende weken uit moeten wijzen. Daarover via andere kanalen ongetwijfeld meer.

2021: het jaar waarin alles anders zal zijn (?)

Niemand kan in de toekomst kijken, maar ik durf te wel te stellen dat het komend jaar naar alle waarschijnlijkheid een heel andere wordt dan dat wat achter ons ligt. Hopelijk gaat de maatschappij weer open en kunnen we in het georganiseerd overleg bij defensie de slagvaardigheid sterk vergroten. Hopelijk kunnen we u ook weer in de volle breedte bezoeken om de dialoog aan te gaan. Voor ons als GOV|MHB is het in ieder geval helder: 2021 wordt het jaar waarin we de strategische onderwerpen nu eens echt aan moeten pakken. Het jaar moet duidelijkheid gaan geven over de ontwikkeling van het bezoldigingsstelsel voor militairen en een nieuw personeelssysteem. Daarnaast moet een start worden gemaakt om het bezoldigingsstelsel van onze burgers nader te onderzoeken. Deze onderwerpen gaan de organisatieverandering van defensie faciliteren en u bij de tijd passende arbeidsvoorwaarden geven.

Dit klinkt zeer eenvoudig, maar het zal nog knap lastig blijven om eenieder aan de onderhandelingstafel de ogen op de bal te laten houden. Er zijn immers altijd brandjes die geblust moeten worden en er zijn altijd bepaalde groepen of omstandigheden die een acute aandacht vereisen. Willen wij echter deze onderwerpen, waar zoals gezegd al meer dan 20 jaar over gesproken wordt, fundamenteel aanpakken, dan vereist dat focus. Blijf je doen wat je deed, dan houd je wat je had, ook in het georganiseerd overleg.

Om eenieders focus op de strategische onderwerpen te houden, zetten wij ons dan ook nadrukkelijk in voor de snelle realisatie van een Defensie Personeels Plan (DPP). Een plan waarin de verschillende onderwerpen, zoals loongebouw, toelages en bijvoorbeeld contractvormen in onderlinge samenhang zijn opgenomen. Tevens een plan dat helder weergeeft wanneer wat wordt opgeleverd en welke financiële grootheden hiermee gemoeid zijn. Dit geeft de werkgever en de bonden, maar ook de politiek en bovenal ú de duidelijkheid die men verdient. Voor de oplevering van dit plan en natuurlijk de realisatie ervan, zetten wij ons namens u het volgend jaar in!

Ik wens u een ontspannen en prettige feestdagen toe en een mooi maar bovenal gezond 2021.

Cartoon