VAN DE VOORZITTER

De suikerpot van
de politiek:
onze pensioenen!


Onlangs werd bekend dat de kans klein is dat er op onze pensioenen in 2020 gekort gaat worden. Wanneer u deze Carré ontvangt , vlak voor Kerstmis, zal pas de echte uitkomst bekend geworden zijn. Afhankelijk van de aandelenkoersen en de rente zakken de grote fondsen wel of niet onder de 90% dekkingsgraad. Minister Koolmees neemt een groot risico met deze aanpak. Wanneer dit misgaat, dan creëert hij, maar ook het hele kabinet, de volgende opstand in de Nederlandse gelederen. Als met zo veel geld in de pensioenkassen toch wordt gekort, en dan ook nog de pensioenpremies worden verhoogd, zal hopelijk het politieke lijntje breken. In deze column focus ik nog eens op een paar relevante zaken, zoals: van wie zijn eigenlijk de pensioenen, de rekenrente versus het rekenrendement en als laatste, het idee van de persoonlijke pensioenpotten.


Het pensioenprobleem is, zoals minister Koolmees zelf ook aangeeft, een probleem van de werkgevers en de werknemers. Deze brengen gezamenlijk de pensioenen op, de pensioenfondsen beheren de vermogens en zijn belast met de uitbetaling van de pensioenen aan de deelnemers. Het laten vallen van de zekerheid voor de pensioendeelnemers is niet nieuw, het was altijd al onzeker, alleen heeft men het de deelnemers niet verteld. Weet u het nog, een gegarandeerd welvaartsvast pensioen, het grote obstakel om tot een nieuw evenwichtig stelsel te komen, is in het laatste pensioenakkoord weggenomen. Bovendien is de pensioenleeftijd in Nederland opgetrokken waardoor er ook geen sprake meer is van het langer consumeren van pensioenen dan waarvoor betaald is.


De overheid, en als uitvoerder De Nederlandse Bank (DNB), moeten alleen zekerstellen dat er geen malversaties bij pensioenfondsen plaatsvinden, daarop controleren om zodoende de uitbetaling te verzekeren. Eigenlijk heeft de overheid niets met onze pensioenen van doen, uitgezonderd in haar functie van werkgever. Maar toch bepaalt de minister op dit moment als wetgever het pensioendebat. Het is uitgesteld loon, dus met name de pensioengerechtigden, de (vroegere) inleggers horen over dit geld te gaan. In mijn ogen is dit oneigenlijk ingrijpen van de overheid. En bij mij rinkelen dan alle alarmbellen. Dit is niet zuiver.


In zijn brief aan de Tweede Kamer geeft minister Koolmees aan dat hij niet wil overstappen van een risicovrije rekenrente naar een prudente, op historisch rendement gebaseerde, berekening van de dekkingsgraad. Zoals ik al eerder betoogd heb, het centre of gravity van het nu voorliggende probleem. Het excuus is dat dit zal leiden tot een herverdeling over de generaties. Een deel van de huidige opgebouwde gelden zou dan inderdaad uitbetaald worden. Als in tien jaar tijd het kapitaal is verdubbeld, is dat misschien ook niet vreemd. Het lijkt mij dat deze verdubbeling juist is ontstaan omdat er niet uitbetaald is en er vervolgens rendement op rendement is gestapeld. Hoezo herverdelen over de generaties? Eerlijk verdelen zou het moeten zijn. En niemand van de ouderen wil geld ten koste van zijn kinderen. Dat is de teneur van wat ik overal hoor, zowel van de ouderen als van de kinderen. En ja, querulanten zijn er altijd geweest, en die krijgen (bewust?) podium. Of is het gewoon een kwestie van ‘verdeel en heers’?


Overigens, in de voorstellen van de Vakcentrale voor Professionals (VCP) zou het werken met een rekenrendement alleen gaan over de winsten van het lopende jaar, en dat uitgesmeerd naar de toekomst. In mijn ogen zijn de argumenten van de minister en de regering dus flauwekul, alleen bedoeld om met de handen aan onze geldpakhuizen te kunnen blijven zitten. Bovendien is de berekening van de premie voor de jongeren terecht deels gebaseerd op toekomstige rendementen, omdat anders de pensioenpremies voor deze groep te hoog worden. Omdat de pensioenfondsen worden afgerekend op de door de overheid opgedragen rekenregels met de risicovrije rente, verlaagt deze hogere premieberekening vervolgens de dekkingsgraad van de fondsen. Deze rentestructuur is niet meer houdbaar en legt aldus een bom onder ons hele pensioenstelsel. Dat is de eerlijke conclusie en niet, zoals Koolmees beweert, de herverdeling over de generaties van opgebouwde pensioenvermogens.


Als laatste onderwerp de persoonlijke pensioenpotten van D66 en de VVD. Op zich is het altijd sympathiek om te zien wat er van jou is en wat niet. Het bekt ook goed en, in alle eerlijkheid, ik was er eerst ook een voorstander van. Maar nu niet meer.

Ten eerste, persoonlijke pensioenpotten renderen lager dan een gezamenlijke inleg, zoals door pensioendeskundigen is berekend. En uiteindelijk gaat het in de pensioenfondsen met name om rendement. Veertig jaar geld sparen levert uiteindelijk, met name door het gemaakte rendement, een goed pensioen op. Maar, dan moet je er dus wel voor zorgen dat er een zo hoog mogelijk rendement wordt bereikt. Maar, voor mij het meest belangrijke, een persoonlijke pensioenpot zou in de toekomst door de overheid gebruikt kunnen worden om u uw rekeningen te laten betalen, zoals de rekening voor uw zorgkosten, maar bijvoorbeeld ook een studie in het kader van een leven lang leren. Of, als uw huis onder water staat, u te verplichten dit te financieren uit uw pensioengelden. De fantasie van de overheid voor het opleggen van heffingen is wat dat betreft oneindig. In minder dan geen tijd weet de wetgever oplossingen te bedenken hoe zij gaat beschikken over uw uitgesteld loon c.q. uw vermogen.


Wie, denkt u, gaan de klimaatdoelstellingen betalen? Dat zijn onze pensioenpotten, die de pensioenfondsen voor een deel moeten investeren in staatsobligaties, die op dit moment niets opbrengen of zelfs een negatief rendement opleveren. Datzelfde geldt voor het investeringsfonds waar de ministers Wiebes en Hoekstra over strijden wie dit uitgevonden heeft. Is dat in het belang van de pensioeninleggers? Echt niet! Dat is een greep in de kas doen bij kapitaal waarvan de overheid nu de teugels in handen heeft en liefst niet meer uit handen wil geven. Een ongekende grote bak met geld waar zij, net als Dagobert Duck, het liefst in wil baden. Met dit verschil, dat Dagobert Duck de eigenaar was. Met de creatie van persoonlijke pensioenpotten gaan zij dadelijk nog een niveau lager, mark my words!


Volgend jaar wordt het jaar van de waarheid. Maar wat mij betreft ook het jaar waarin ik zelf kritisch zal kijken welke politieke partijen het belang van de pensioeninleggers en de gepensioneerden voorop stellen, versus die partijen welke alleen maar zitten te vlassen op het behouden van grip en invloed op ons uitgesteld loon. In 2021 zal de uitkomst van deze pensioendiscussie leidend zijn in mijn stemgedrag. Het is goed om dit vooraf duidelijk te maken.


Het is ons uitgesteld loon en niet de suikerpot van politieke partijen.


Mede namens het hele bestuur van de NOV

wens ik u en de uwen

een zalig kerstfeest en een fantastisch 2020 toe.

Deel dit artikel op uw social media