BOEKBESPREKING

Lockheed F-104G
Starfighter
in Nederland

Titel: Lockheed F-104G Starfighter in Nederland

Auteur: Hub Groeneveld

Uitgeverij: NL Books

Prijs: € 50 (www.aviation-warbooks.nl)

ISBN: 978 90 826475 49

Boekinfo: Hard cover, 519 pagina’s; november 2019

Recensent: lkol b.d. P. Dekkers

De auteur

Hub Groeneveld behoorde tot de eerste groep van Nederlandse vliegers die na de F-84F Thunderstreak en de RF-84F Thunderflash op de F-104G Starfighter ging vliegen. Hij werd geplaatst bij 306 Squadron op de vliegbasis Twenthe en hij maakte zijn laatste vlucht als militair vlieger in augustus 1966. Hij stapte over naar de burgerluchtvaart en bij Lufthansa vloog hij als copilot en gezagvoerder op de Boeing 727 en 747; later op de Airbus pionierde hij met enkele collega’s de Noord-Atlantische routes voor tweemotorige vliegtuigen. Na zijn pensionering werd hij lid van de Stichting Historische Werkgroep Vliegveld Venlo/Herungen. Zijn belangstelling voor de straaljagers waarmee hij in zijn tijd als militair vlieger had gevlogen verdween echter nooit, en dat resulteerde in de eerder van zijn hand verschenen boeken over de T-33 en de (R)F-84F.


Een speciale vermelding past hier voor Aad Neeven, ooit begonnen als crewchief (onderhoudsmonteur) bij 314 Squadron op de F-84F. Na zijn dienstverlating in 1979 werd hij o.a. vliegtuigverkoper bij Fokker waarvoor hij over de hele wereld reisde. Na het faillissement van Fokker begon hij met het schrijven en produceren van boeken over de militaire luchtvaart. Hij kwam in contact met Hub Groeneveld en dat resulteerde in de uitgave van diens boeken.

Het boek

Ik kan hier kort over zijn: dit is een groot boek, met de hoofdletter G, en niet alleen qua omvang maar zeker ook qua inhoud. Zonder overdrijving kan worden gesteld dat dit het ultieme boek over de Starfighter is. Alles wat maar enigszins de moeite waard is om te weten over dit legendarische vliegtuig is in dit boek opgenomen, vanaf de ontwikkeling en de bouw, de introductie in Nederland in 1962 tot en met de uitfasering in 1984. Uiteraard heeft hij dat niet alleen gedaan; hij ondervond hierbij de hulp en medewerking van tal van oud-F-104 vliegers, technici en luchtvaarthistorici. Ook kon hij putten uit de archieven van tal van grote en kleine instituten als het NIMH, Flash Aviation, de Traditiekamer Vliegbasis Volkel en de Aviation Group Leeuwarden. Ook de Facebook groepen over de F-104 stelden hun, vaak nooit eerder gepubliceerd, fotomateriaal beschikbaar.

De inhoud

Op meer dan vijfhonderd pagina’s wordt de geschiedenis van de Starfighter beschreven, en hierbij passeren alle aspecten in chronologische volgorde de revue: productie, aflevering, opleidingen, operationeel gebruik, onderhoud en ook de wat moeilijker onderwerpen, veiligheid en ongevallen, worden niet buiten beschouwing gelaten. De Starfighter had op dat gebied niet bepaald een goede reputatie opgebouwd, hetgeen met name werd ingegeven door het grote aantal ongelukken met dit vliegtuig bij de Duitse Luftwaffe en Marine. Bij de Koninklijke Luchtmacht gingen 44 toestellen door ongevallen verloren tijdens 335.311 vlieguren hetgeen resulteerde in een - voor die tijd - zeer acceptabele ongevallenratio die gunstig afstak t.o.v. eerdere types.

Een aparte vermelding verdient het hoofdstuk over de uitfasering, die begon bij de introductie van de F-16. Vanaf medio 1980 vertrokken de meeste Starfighters naar bases in Turkije en Griekenland, eerst van Leeuwarden en daarna vanaf Volkel. Op 21 november was het gedaan en vlogen de laatste vijf overgebleven vliegtuigen een afscheidsvlucht boven Nederland. De verkoop van de overtollige F-104’s stokte echter voordat ze alle vertrokken waren en deze leidden nog jaren een min of meer kommervol bestaan alvorens te worden verschroot of naar het buitenland te verdwenen. De laatste tijd vertoont de belangstelling voor dit unieke vliegtuig weer een opleving en op meerdere plaatsen in Nederland en daarbuiten worden restauratieprojecten uitgevoerd.

Kortom

Voor de liefhebber een heerlijk boek, om bij weg te dromen, maar ook degene die in techniek en specificaties is geïnteresseerd, zal aan zijn trekken komen. Het is rijk geïllustreerd, niet alleen met foto’s, maar ook met overdrukken uit technische documentatie en vliegtechnische handboeken. Een uitgebreid register maakt het helemaal compleet.


Op de foto: De beide auteurs, Hub Groeneveld en Aad Neven (links) bij de presentatie van het boek aan de recensent.