BOEKBESPREKING

Missie F-16

Titel: Missie F-16

Subtitel: Nederlandse jachtvliegers boven brandhaarden

Auteurs: Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven Uitgeverij: Nieuw Amsterdam

Prijs: € 20 (AKO)

ISBN: 978 90 468 258 91

Boekinfo: Pocketuitgave 249 pagina’s;verschenen in november 2019

Recensent: lkol b.d. P. Dekkers

De auteurs

De twee auteurs, Olof van Joolen en Silvan Schoonhoven zijn beiden werkzaam als verslaggever bij het dagblad De Telegraaf. Zij schrijven voornamelijk over onderwerpen als defensie, terrorisme en veiligheidsdiensten. Eerder verscheen van hun hand Liggen blijven! Achter de schermen bij de mariniers van De Punt en de terreuracties van 1973-1978.

Hey, you just created a text paragraph! Somebody once said that the pen is mightier than the sword — and that was in 1839. Just imagine, with the power of digital publications and the ability to distribute your content around the world in mere seconds, writing this paragraph could be one of the most influential things you ever do! Click on the gear icon to change the styling of this paragraph, or click and drag the title bar to move it around.

Foto: Joost ‘Niki’ Luijsterburg, Nederlands meest ervaren F-16 vlieger en rode draad door het verhaal in dit boek

Het boek

Missie F-16 is tot stand gekomen door gesprekken van de auteurs met een groot aantal direct betrokkenen bij de operaties met Nederlandse F-16’s in de periode vanaf 1993: vliegers, commandanten, en forward air controllers. De inzet van onze jachtvliegtuigen was een keerpunt in de naoorlogse geschiedenis: van eindeloos oefenen en gereed staan voor de grote oorlog, die nooit kwam, in het NAVO-vedragsgebied, naar de daadwerkelijke inzet in oorlogsgebieden, ook buiten het NAVO-territorium.


Na een korte inleiding over de selectie, aankoop en productie van de Nederlandse F-16’s, volgt al de sprong naar de eerste verplaatsing en inzet tijdens de VN-operatie Deny Flight boven voormalig Joegoslavië. Treffend wordt verwoord dat de luchtmacht hier eigenlijk nauwelijks op voorbereid was, maar met veel improvisatievermogen werd toch een goede prestatie neergezet. Het vervolg van deze operatie beslaat een aantal van de volgende hoofdstukken, tot nine eleven, een volgende mijlpaal. Daarna gingen NAVO en Nederland ‘buitengaats’. Waar tijdens Deny Flight nog aan de leiband van de VN moest worden gelopen, met als dieptepunt Srebrenica waar het niet meer dan aan slechts een vliegtuig werd toegestaan om de in de knel geraakte Nederlanders door middel van de inzet van het luchtwapen te ontzetten, werd de F-16 component, onder NAVO-vlag opererend, meer toegestaan om de capaciteiten van de vloot te benutten en het verschil te maken.


Achtereenvolgens worden dan de verschillende inzetten en missies waaraan de F-16’s deelnamen behandeld; vanaf de aanslagen op de Twin Towers en het Pentagon: nine eleven. Het begon met de uitzending naar Manas in Kirgizië tot en met de missie tegen IS, het ultieme kwaad, vanuit Jordanië. De rode draad door een groot gedeelte van het boek is F-16 vlieger Joost ‘Niki’ Luisterburg, de luchtmacht-vlieger die met 4000 vlieguren op dit type de meeste F-16 ervaring heeft en die aan alle missies heeft deelgenomen. Hij neemt de lezer bij de hand vanaf zijn eerste keuring voor het vak van jachtvlieger in het eerste hoofdstuk tot aan zijn huidige functie in Tucson, Arizona, als commandant van het Nederlandse F-16 opleidingsdetachement. Niki heeft de auteurs geïntroduceerd bij de leden van de F-16 gemeenschap waardoor deze openhartig hun verhaal wilden doen. Dat maakt het boek tot een goed leesbaar geheel met veel details die anders waarschijnlijk niet naar buiten waren gekomen. Het sluit naadloos aan bij de actualiteit met een hoofdstuk over de onbedoelde slachtoffers van de inzet van jachtvliegtuigen tegen IS. De schrijvers hebben hiervoor ook gesproken met een inwoner van Mosul, die zijn familie verloor na een door Nederlandse vliegtuigen uitgevoerde luchtaanval. Met name zijn uitlatingen over de vlieger die deze aanval uitvoerde zijn opmerkelijk: ‘Of ik hem zou willen spreken? Zeker, het zou mij helpen en het zou hem helpen. Die jongen deed gewoon zijn werk’. Woorden die in schril contrast staan tot hoe er van bepaalde zijde in de Nederlandse Tweede Kamer over werd geoordeeld.


Missie F-16 verhaalt de geschiedenis van de ernstinzet van de Nederlandse F-16’s op de meest aansprekende manier, door de ogen van degenen die er zeer nauw bij betrokken bij waren. Dat geeft het boek een waardevolle dimensie boven een doorwrocht geschiedkundig werk dat ongetwijfeld op een later tijdstip nog wel zal verschijnen. Het enige punt van kritiek, van deze oud-F-104 vlieger, is de beknopte informatie op een pagina die over de selectie van de opvolger voor dit vliegtuig wordt gegeven: die is niet alleen onvolledig maar ook deels onjuist[1]. Peanuts natuurlijk, en het doet geen afbreuk aan de wijze waarop dit boek heerlijk wegleest voor de in- en outsider.

Eindnoot

1. De auteur van Missie F-16 heeft toegezegd bij een eventuele herdruk dit te rectificeren.