BOEKBESPREKING

Northrop NF-5

De historie van de Northrop NF-5 bij de Koninklijke Luchtmacht

RECENSENT: LKOL B.D. P. DEKKERS

BOEKINFORMATIE

Auteur: Cor van Gent Uitgeverij: Lanasta, Odoorn ISBN: 978-90-8616-179-9 Prijs: 34,95

De NF-5 was een vliegtuig dat tijdens zijn diensttijd bij de luchtmacht (1971 – 1991) bij velen geliefd was. Het is nooit een echt opzienbarend vliegtuig geweest, en het had mede daardoor te lijden onder een soort Calimero-syndroom. Het muntte niet ergens speciaal in uit: noch in prestaties of vliegbereik, noch in een spectaculair uiterlijk. De NF-5 had goedmoedige vliegeigenschappen, was uitermate betrouwbaar en had een hoge inzetgereedheid zonder buitensporige onderhoudsinspanningen. Het toestel was relatief goedkoop in exploitatiekosten en al deze eigenschappen maakten het tot een ideale kist voor vliegers die aan het begin van hun loopbaan stonden om het ‘vak’ te leren. Het was daarom regel dat jonge vliegers na de vliegeropleiding in Canada of de VS, alvorens de overstap te maken naar de grotere en zwaardere F-104, of later de F-16, eerst een paar honderd vlieguren op de NF-5 moesten maken. Na de uitfasering van de NF-5 in 1991 werd de overgang van het laatst gevlogen vliegtuig tijdens de opleiding, de T-38, naar de F-16 dan ook ervaren als een grote stap. De NF-5 werd daarom node gemist als overgangsvliegtuig. Een klein aantal NF-5’s ging naar Venezuela en Griekenland, maar het grootste deel van de overlevende NF-5’s werd om niet overgedaan aan de luchtmacht van Turkije. Daar doet een aantal toestellen, inmiddels vijftig jaar oud, nog steeds dienst bij het Turkse aerobatic team: The Turkish Stars.

Het boek beschrijft de ontwikkeling van de NF-5, vanaf de T-38 Talon, een vliegtuig dat nog steeds in groten getale wordt ingezet bij de opleidingen van de Amerikaanse luchtmacht (USAF). Ook op Sheppard Air Force Base (AFB), bij de vliegopleidingen ten behoeve van de NAVO-luchtmachten (ENJJPT). Via de Amerikaanse F-5A en de in Canada in licentie gebouwde CF-5 komt de auteur uit bij de van tal van Nederlandse modificaties voorziene, bij Canadair gebouwde, NF-5. Helaas was de uitwerking van al deze voorzieningen zodanig dat het toestel toch kostbaarder dan verwacht werd en helaas leverden niet alle wijzigingen het gehoopte effect op. Teleurstellend was bovendien dat de oorspronkelijke Amerikaanse fabrikant, Northrop, niet wenste bij te dragen aan de ontwikkelings- en beproevingskosten van de Nederlandse verbeteringen die de NF-5A onderscheidde van de oorspronkelijke Amerikaanse F-5A , maar een groot deel ervan wel toepaste op de door henzelf later uitgebrachte, doorontwikkelde F-5E/F versie.

Het boek staat bol met vele, vaak niet eerder gepubliceerde, foto’s van de Nederlandse NF-5 vloot en tal van wetenswaardigheden over de squadrons die met de NF-5 hebben gevlogen, elk met hun eigen specialistische taak. Zo was 313 Squadron (sqn) belast met de opleidingstaak (TOCC) en 314 sqn uit Eindhoven maakte als Nederlandse bijdrage deel uit van de Allied Command Europe (ACE) Mobile Force, de snelle reactiemacht van de NAVO ter versterking van de Noord- en Zuidflanken. Voor 314 sqn was Noord-Noorwegen daarom het inzetgebied tijdens de Koude Oorlog. Ook de technische kant van het vliegtuig krijgt de volle aandacht en geen van de systemen blijft onderbelicht. Een van de unieke features was het navigatiesysteem van de NF-5: de door een Doppler-radar en grondsnelheid aangedreven roller map display in de cockpit. Ook de bewapening komt uitgebreid aan bod met tal van technische details. Een speciaal hoofdstuk is gewijd aan de verschillende demoteams die met de NF-5 hebben gevlogen, de eerste jaren voornamelijk solo displays maar vanaf 1988 was er ook een team bestaande uit twee vliegtuigen in de lucht: Double Dutch. Na aanvankelijke aanloopproblemen van technische aard was het team hard op weg een succesnummer in het Europese airshow circuit te worden. De tragische crash van de Italiaanse Frecce Tricolore op Ramstein in 1988, waarbij op de grond tientallen dodelijke slachtoffers te betreuren waren, leidde helaas tot het voortijdig beëindigen van de activiteiten van Double Dutch. De luchtmacht ging zich voorbereiden op het uitfaseren van de NF-5 en de overgang van de vier NF-5 sqns naar de F-16.

Samenvattend: een uniek en prachtig uitgevoerd boek, dat niet alleen zijn weg zal vinden naar de vliegers en technici die ermee gewerkt hebben, maar zeker ook daarbuiten: vliegtuigspotters en -liefhebbers en niet te vergeten, dankzij de uitgebreide beschrijvingen van de vele gebruikte kleuren- en camouflageschema’s, ook de modelbouwers. Een aanwinst voor elke leestafel van de liefhebber, waaronder zeker ook uw recensent.