PRIKKEN EN PRIKKELS

Schrijftips

Wie Carré wel eens van voor naar achter doorleest, en wie doet dat nu niet, stuit op de ‘Informatiepagina Nederlandse Officieren Vereniging’. Naast veel nuttige informatie over de NOV en Carré staat er ook een paragraaf over het aanleveren van kopij. Het leek ons een goed idee om daarnaast eens een aantal schrijftips te geven, natuurlijk met een knipoog. Wij kunnen ons voorstellen dat u het onderstaande niet direct vol overgave gaat bestuderen; u weet dit immers al lang. Daarom zullen wij een poging wagen om uw kritisch vermogen te testen en dagen wij u uit om te tellen hoeveel van onze eigen tips wij zelf hebben genegeerd. De winnaar zal worden beloond met een fraaie prijs.

Tip 1: bedenk waarover u het wilt hebben Misschien loopt u al tijden rond met een idee, of u bent zojuist getriggerd door een nieuwsbericht, gesprek met een collega, tv-uitzending, whatever. Bedenk of het onderwerp relevant is voor onze doelgroep, de NOV-leden en abonnees.

Tip 2: ga beginnen Van uitstel kan afstel komen, dat wordt vaak vergeten. Dus geen smoesjes meer, en zet die eerste regel, dat is de moeilijkste, op uw scherm. Voor u het weet komt u in een flow en staat uw verhaal in de steigers.

Tip 3: spreek een ‘deadline’ af Niet alleen de deadline die u op de infopagina van Carré vindt is van belang, maar stel vooral voor uzelf een deadline in. Zo voorkomt u dat u eindeloos blijft schaven en polijsten aan een artikel. Daar wordt het niet altijd beter van en drijft de redactie die erop zit te wachten tot wanhoop.

Tip 4: spreek vooraf een lengte af Een concreet aantal woorden, MS Word houdt het precies voor u bij, dwingt u tot het opleggen van beperkingen. U bent niet bezig met een doctoraalscriptie. Vermijd een langdradig betoog met veel doublures. Als u uw verhaal niet in drieduizend woorden kwijt kunt, zou u kunnen overwegen een boek te schrijven.

Tip 5: laat u niet afleiden Stel eens voor dat u net die briljante ingeving voor een openingszin hebt binnengekregen en dat op dat moment het schermpje van uw smartphone oplicht. Als u de verleiding niet kunt weerstaan, dan is de kans groot dat uw briljante openingszin verdampt. Ontvlucht uw telefoons, iPad, kinderen, huisgenoten en -dieren.

Tip 6: probeer het aan moeder, oma of buurvrouw uit te leggen Als die snappen wat u gaat schrijven, schrijf het dan op. Geen Jip-en-Janneke-taal, maar heldere taal. Denk nooit ‘Ik schrijf voor collega’s, die snappen wel wat ik bedoel’. Als dat niet zo is dan zullen zij snel doorbladeren op zoek naar iets dat interessanter lijkt.

Tip 7: vermijd 'platformen' In tal van defensiegerichte publicaties sluipen de ‘platformen’, waar wapensystemen wordt bedoeld, naar binnen. Maar bedenk dat je op of met een platform geen oorlog kunt winnen. Met een wapensysteem maak je meer kans op succes. Kortom, kom van dat platform af en ga aan de gang zonder smurfentaal.

Tip 7: vermijd slaapverwekkend jargon Vermijd woorden als ‘aanpalend’, of ‘beleidsintensivering’ tot ‘zwaardmacht’ en alles daar tussenin. Ambtenarenjargon schrikt de lezer maar af en doet denken aan nog te sensibiliseren bestuurders of politici.

Tip 8: vermijd vreemde talen Een artikel wordt er niet interessanter op door het gebruik van vreemde talen, integendeel. U hoeft niet meer te bewijzen hoe geleerd u bent, of hoe uw talenknobbel is ontwikkeld. Als er een goed Nederlands woord of omschrijving bestaat, gebruik die dan. Aan de andere kant, een ‘zwelzak’ in plaats van airbag hoeft nou ook weer niet.

Tip 9: vermijd de lijdende vorm Veel schrijvers lijden aan de verleiding om in de lijdende vorm te blijven schrijven. U wekt de indruk dat u niet zelf ergens iets van vindt of weet, maar het in het voorbijgaan heeft opgevangen. Deze schrijftrant past meer in bladen van het kaliber Privé, zoals ‘er wordt gefluisterd dat meneer ABC is gesignaleerd in de slaapkamer van mevrouw XYZ’.

Tip 10: laat de open deur links liggen Zoals ‘Rummy’ Rumsfeld al zei: ‘There are known knowns’; veel dingen weten onze lezers al. Dat Nederland bij lange na niet aan zijn NAVO-verplichtingen voldoet weten we onderhand wel. Dat u een briljante visie heeft hoe deze ongewenste toestand op te heffen, weten we daarentegen nog niet. Kortom: een eye opener.