Bijzondere omstandigheden vragen om bijzondere oplossingen

Medezeggenschap

door René Bliek

Het coronavirus (SARS-CoV-2) heeft de hele wereld in zijn greep. De permanente dreiging van besmetting zorgt niet alleen voor sociale onrust, maar heeft ook grote economische gevolgen. Ook Nederland ervaart dit. De door onze regering getroffen maatregelen hebben verstrekkende gevolgen voor alle inwoners van ons land. Het gaat om leven en dood, maar ook over vele onzekerheden. Bedrijven en de overheid proberen hier passende antwoorden op te vinden.

De Nederlandse krijgsmacht kan hierbij ondersteunend zijn. Een van de hoofdtaken van de krijgsmacht is immers het leveren van bijstand aan de burgerautoriteiten bij rampen en crisis. De krijgsmacht komt echter alleen in actie als ze daarvoor wordt gevraagd of als het wordt opgedragen. Defensie kan dan militairen, middelen of locaties leveren. Defensie ondersteunt op dit moment daadwerkelijk de civiele autoriteiten in de strijd tegen COVID-19. Welke steun dat is kunt u lezen op het Weekoverzicht Defensie-operaties (1).

Daarnaast probeert Defensie zo goed als mogelijk zijn taak als werkgever uit te voeren. Wij als GOV|MHB kunnen dat alleen maar ondersteunen. Wel zal telkenmale een goede risico-afweging gemaakt moeten worden wat ons personeel nog wel en niet meer kan doen. Opleidingen zijn onderbroken en nieuwe opkomsten voorlopig uitgesteld. Wel probeert men voorzichtig weer op te starten, rekening houdend met de RIVM-richtlijnen, aangevuld met eigen (stringentere) Defensierichtlijnen. Essentiele missieopleidingen gaan door, Defensie is immers een van de vitale processen (2), maar ook daar is maximaal aandacht voor de personele veiligheid.

Een positief aspect is wel dat vele medewerkers bij Defensie ambtenaren zijn waarbij op dit moment het ontvangen van loon en vakantiegeld niet ter discussie staat. Daar staat tegenover dat er veel reorganisaties zijn die kunnen leiden tot het uitbreiden van de onzekerheden die toch al zo veel mensen hebben. Gelukkig is er nog steeds een sociaal beleidskader (SBK) 2012 en zien we in de verschillende personeelsvullingsplannen dat er vrijwel voor iedereen weer een plek is in de herberg.

Het doorgaan van de reorganisaties is volgens de GOV|MHB van groot belang. Kijk maar eens hoe belangrijk het Territoriaal Operatiecentrum (TOC) in deze tijd is. Hieruit worden militaire (crisis)operaties op Nederlands grondgebied gecoördineerd en aangestuurd. Op 13 februari 2020 heeft het TOC op de Bernhardkazerne in Amersfoort, formeel tijdens de implementatiefase (fase na DRP), de deuren geopend.

Reorganisatieplannen worden als eerste behandeld in het informeel overleg Reorganisaties (io REO) van bijbehorende Defensie Onderdeel (DO). Dit is een formele vergadering. In de huidige situatie was dat niet mogelijk. Om toch meters te kunnen maken zijn de afgelopen weken, met name op het gebied van lopende en nieuwe reorganisatieplannen door middel van o.a. conference calls tussen defensie en de bonden, behoorlijke stappen gezet. In het belang van de voortgang van o.a. reorganisaties wijken wij bewust af van het reguliere proces. Met de vertegenwoordigers van de diverse bonden (per io REO verschillende vertegenwoordigers) is afzonderlijk contact opgenomen om de verschillende concept Voorlopig Reorganisatie Plannen (cVRPn) te bespreken. De voornaamste bevindingen van deze overleggen werden in een nota vastgelegd. Daarop konden de bonden reageren of Defensie hierin volledig was en of de bonden konden instemmen met de reactie op de vragen. Vervolgens werd het vervolgtraject afgesproken.

(1) https://www.defensie.nl/onderwerpen/weekoverzicht-defensie-operaties

(2) https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/coronavirus-covid-19/ouders-scholierenen-studenten-kinderopvang-en-onderwijs/noodopvang-cruciale-beroepen-en-vitaleprocessen

Zr.Ms. Karel Doorman is vertrokken naar het Caribisch gebied voor hulp aan de coronacrisis. Deze foto is gemaakt in januari 2015 in Den Helder. Toen zijn er, ter bestrijding van ebola, goederen geleverd aan de Afrikaanse westkust.

Ter informatie zet ik ze (de huidige dagkoers) voor u op een rij:

  • CLAS c-VRP 1667 ‘Versterken Vuursteun’: Het versterken van de vuursteun is een cruciale stap in het herstellen van de balans tussen combat en combat support capaciteit. Door het kwantitatief en kwalitatief versterken van het VustCo, en 41e Afdeling Artillerie in het bijzonder, is de eenheid beter in staat de slagkracht van CLAS en CZSK-eenheden te versterken met grondgebonden vuursteun.
  • CLSK cVRP inzake ‘Oprichting CLSK Expertise Centrum Diensthonden (CEC-D)’: Doel van deze reorganisatie betreft de oprichting van een CLSK Expertise Centrum Diensthonden (CEC-D) op de Vliegbasis Woensdrecht. Met de oprichting van CEC-D wordt invulling gegeven aan de behoefte aan borging van kennis, expertise en netwerken in relatie tot het operationele gebruik van Military Working Dogs (MWD).
  • CLSK cVRP ‘inzake het einde van KDC-10 operaties vanaf Vliegbasis Eindhoven’: Doel van deze reorganisatie is het inactiveren van de functies binnen de formatie van Vliegbasis Eindhoven (Vlb EHV) die direct te relateren zijn aan de KDC-10 en niet meer benodigd zijn zodra CLSK de KDC-10 operaties vanaf Vlb EHV beëindigt.
  • CLSK cVRP ‘inzake het einde F-16 operaties vanaf Vliegbasis Leeuwarden’, Doel van deze reorganisatie is het inactiveren van de aan de F-16 operaties te relateren functies binnen de formatie van Vlb Leeuwarden (Vlb LW) die niet langer benodigd zijn zodra CLSK de dagelijkse F-16 operaties vanaf Vlb LW beëindigt.
  • BS cVRP ‘Aanpassen Topstructuur Defensie’: De bestuursraad van Defensie heeft aangegeven om, naar aanleiding van de evaluatie ‘werkorganisatie Topstructuur’, de topstructuur te willen herinrichten. Het doel van het aanpassen van de topstructuur is een duidelijker onderscheid te creëren tussen beleid, uitvoering en toezicht. Deze aanpassing draagt bij aan het vergroten van de slagvaardigheid van de besturing, minder versnippering van taken, meer duidelijkheid in verantwoordelijkheden en bevoegdheden, het beter borgen van ‘checks and balances’, en de topstructuur op een aantal punten meer herkenbaar te maken in vergelijking met andere ministeries. Het doel is tevens een betere samenwerking tussen de betrokken actoren in de topstructuur Defensie en een verhoging van de kwaliteit van besluitvorming, zowel het proces als de uiteindelijke besluiten (waarbij het laatste zich onder meer uit in duidelijke keuzes op basis van een heldere afweging).
  • BS cVRP ’ Doorontwikkeling Defensie Cyber Commando (DCC)’: Het doel van de reorganisatie is het vergroten van de operationele capaciteit en zelfstandigheid van het Defensie Cyber Commando.
  • BS cVRP ‘Versterking Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD)’: Deze reorganisatie heeft tot doel de uitbreiding te accommoderen in de organisatie van de MIVD.

Niet alleen het georganiseerd overleg werkt middels alternatieve communicatiemiddelen, in dit geval een beveiligde videoconference. Onze minister Ank Bijleveld-Schouten bespreekt hier met haar NAVO-collega’s de crisis. Het ‘gewone’ werk moet doorgaan!

Gelukkig is er door alternatieve manieren van werken wel voortgang geboekt. Het was voor de GOV|MHB essentieel dat de status van een cVRP kon worden veranderd naar VRP. Immers, het formele traject van de medezeggenschap moet nog gedaan worden. Het is logisch dat ook de medezeggenschap in deze tijd de nodige uitdagingen heeft om samen te kunnen overleggen, maar naar ik hoor doet men er ook daar alles aan om het werkbaar te maken.

Zijn er dan geen vragen gesteld door de bonden? Natuurlijk zijn er vragen gesteld. Zoals al eerder aangegeven is elke bond in staat geweest schriftelijk c.q. mondeling te reageren. Daar hebben de verschillende voorzitters van de ioREO, meestal samen met de betrokken HDE, op gereageerd. Veelal middels e-mail en later in een nota. Zijn er dan geen voorwaarden gesteld? Jazeker, want het traject van de medezeggenschap kan leiden tot aanpassingen. Daarom is afgesproken dat de plannen na behandeling door de medezeggenschap met een oplegnota van het hoofddiensteenheid (HDE) met daarin de mogelijke aanpassing, het advies van de medezeggenschap en het repliek op dit advies van de HDE ter kennisname aangeboden worden aan de werkgroep reorganisaties (WGREO).

Zijn wij nu als GOV|MHB tevreden? Deels, er zijn namelijk nog een aantal reorganisaties (o.a. MatlogCo, DVVO en het KPU-bedrijf) die volgens de GOV|MHB nu verder moeten en daar zijn we op dit moment helaas nog niet uit. Maar ik ben voorzichtig positief gestemd en, gelet op de reacties van de collega-bonden, dat we ook daar op korte termijn uit gaan komen. Misschien al wel voordat u dit stuk leest!

Ook bij de begeleidingscommissies Personele Implementatie (BCO PI) proberen we nog voortgang te boeken. Verschillende BCO PI hebben uitdagingen, maar ook daar probeert men witte rook te krijgen. Op voorhand willen we (uiteraard) altijd antwoord hebben op de volgende algemene vragen: • Waren alle horizontaal te plaatsen kandidaten daadwerkelijk beschikbaar? • Was/is er sprake van re-integranten dan wel (zachte en/of harde) herplaatsers?

Het is van essentieel belang dat ondanks alle uitdagingen processen doorgang vinden. Dus ook het proces behorende bij georganiseerd overleg. Hoe dan? Dat moeten we met elkaar oplossen: Defensie en de Centrales van Overheid. Als eenieder maar begrijpt dat het gaat om het effect wat WIJ willen bereiken. Dat kan en mag op dit moment niet anders zijn dan Defensie als organisatie te steunen en zoveel als mogelijk zekerheid te bieden naar de werknemer dat er ook aan haar of zijn veiligheid wordt gedacht.

Er zijn nu landen die afstevenen op een economische en sociale catastrofe. Terwijl het coronavirus oprukt, verdampt hun geld. Zo dreigt een gezondheidscrisis om te slaan in een krediet- en vervolgens in een sociale crisis. Dat heeft gevolgen waarbij inzet van Defensie noodzakelijk kan zijn. ‘Be prepared’ en ‘stay safe ‘.