Juridische zaken

door: Bert Blonk

Hypotheekrenteaftrek

Het zou zeker niet goed zijn als ik op deze plaats alleen zou schrijven over successen bij de juridische ondersteuning. Er zijn ook zaken waarin het recht een hartvochtige uitkomst kent, zonder dat je er iets tegen kunt doen.


Twee leden meldden zich bij ons met in essentie dezelfde casus. Zij hebben, met achterlating van een eigen woning in Nederland, een functie in het buitenland vervuld. Om, tijdens het verblijf in het buitenland, in aanmerking te blijven komen voor hypotheekrenteaftrek, mag de woning niet aan derden ter beschikking worden gesteld.


Ondanks deze regel hebben desbetreffende leden toch hun kind(eren) in de woning laten wonen. De Belastingdienst draaide de hypotheekrenteaftrek over meerdere jaren terug. Ook een door één van deze twee leden ingestelde beroepsprocedure mocht niet baten.

Bij een casus als deze heb je onmiddellijk het gevoel dat het recht zijn doel voorbijschiet. Goedbedoelende burgers zouden toch niet zomaar tegen zoiets aan moeten kunnen lopen?


Het door de fiscus gevorderde bedrag was vooral hoog doordat de controle de vijf voorafgaande jaren betrof. Zo kon een overtreding van een fiscale regel van jaren geleden een enorm gecumuleerd gevolg krijgen.


Daarnaast wordt de wetgeving steeds meer gekenmerkt door een soort rationele strengheid waarmee de wetgever doortastendheid wil uitstralen.

In dit geval was dat de behandeling van het kind van de belastingplichtige als geïndividualiseerde derde. Dit verhoudt zich totaal niet met de sociale realiteit dat ouders steeds langer voor hun kinderen zorgen. Gecombineerd met de lage regelbewustheid van de gemiddelde burger, was dit dus vragen om ongelukken.


De aandacht is de laatste weken uitgegaan naar de discussie over de kinderopvangtoeslag, als voorbeeld van te hard overheidsoptreden. Ik durf te stellen dat dit het topje van de ijsberg is. Iedere praktijkjurist heeft wel een lijstje van zaken waarbij mensen onevenredig zijn geraakt door regelgevende of uitvoerende ‘overkill’ van de overheid.