Pensioenen

door: Martin Weusthuis

In de herhaling: de financiële positie van uw partner bij uw overlijden

Dit artikel gaat over de nabestaandenvoorziening voor uw partner als u komt te overlijden vóór uw pensioendatum. Deze financiële voorziening voor uw partner bestaat uit de eventuele ANW-uitkering van de overheid, de eventuele loonaanvulling en het nabestaandenpensioen van het ABP en de door uzelf individueel getroffen voorzieningen.

De Algemene Nabestaandenwet

De Algemene Nabestaandenwet (ANW) is al lange tijd geleden zo aangepast dat alleen de nabestaande die nog een kind heeft jonger dan 18 jaar, dan wel zelf minstens 45% arbeidsongeschikt is, nog een nabestaandenuitkering van de overheid krijgt. Bovendien is het zo dat indien een achterblijvende partner zelf inkomen uit arbeid heeft, die nabestaandenuitkering wordt gekort naar hoogte salaris, totdat bij een maandelijks bruto inkomen van ruim € 2.700,-, deze uitkering nihil is.

Inkomensgat in de nabestaandenvoorziening

Sociale partners (ook de GOV|MHB) betrokken bij het ABP zijn toen bij het verval van deze overheidsregeling, in het inkomensgat voor de partner gestapt en hebben de zogenoemde ANW-compensatieregeling ondergebracht in het ABP pensioenreglement. Deze verplichte regeling leverde voor alle deelnemers tegen verplichte premiebetaling een compensatie op van de ANW-nabestaandenuitkering als die niet tot uitkering kwam. Samen met een bedrag ter hoogte van de te betalen sociale premies en belasting over de ANW compensatie, kwam het totale bedrag uit op maximaal zo’n € 15.000,- .

Wegens uitvoeringsproblemen (kosten en fouten door wisselende inkomens) is per 1 mei 2018 echter deze ANW compensatieregeling bij het ABP vervallen. Het gevolg is dat een financieel gat ontstond in de nabestaandenvoorzieningen van sommige ABP-deelnemers, maar bij andere weer niet. Sociale partners hebben dit opgelost door met Defensie een regeling voor een semicollectieve ANW-hiaatverzekering bij Loyalis af te spreken waar u aan kunt meedoen. De keuze ligt bij u. De ANW-compensatie blijft gelden voor de zgn. schrijnende gevallen tot 2023 (om gezondheidsreden niet of alleen tegen hoge kosten verzekerbaar). Reeds op 1 mei 2018 lopende ANW-compensatie- uitkeringen blijven lopen. Daar verandert niets.

Vragen van onze leden


Er leven bij onze leden nog steeds vragen omtrent de per 1 mei 2018 vervallen collectieve verplichte ANW compensatie van ABP, de financiële gevolgen daarvan en wat nu te doen, d.w.z. wel of niet een nabestaandenverzekering, een ANW-hiaatverzekering, afsluiten. Het gaat dan meestal om de ‘neem nou mijn geval’ vragen en die zijn lastig te beantwoorden. Dat komt omdat het antwoord in iedere individuele situatie anders is. Er is een verplicht voor alle ABP-deelnemers geldend stukje pensioen voor uw partner vervallen en nu moet u individueel bepalen of en in hoeverre u dat stukje pensioen voor uw partner wel of niet gaat invullen door het sluiten van een ANW-hiaat verzekering. Die keuze hangt af van de hoogte van de financiële situatie van uw partner als u komt te overlijden voordat uw partner AOW-gerechtigd is. Het gaat nl. in alle gevallen om een compenserend stuk inkomen tot de AOW-datum van uw partner.


Een eerder voor iedereen verplicht (sommigen vinden paternalistisch) geregeld ABP pensioen waar u geen omkijken naar had maar wel premie voor betaalde, wordt een stukje rekenwerk met de vraag of u gezien het risico bereid bent de premie te betalen. Als u de kwestie serieus neemt zult u toch echt in de papieren moeten duiken en met uw partner moeten gaan praten De ANW-compensatie kwam tot uitkering vanaf het moment van uw overlijden totdat uw partner AOW-gerechtigd is. Reeds op 1 mei 2018 lopende ANW compensatie uitkeringen blijven lopen. Daar verandert niets.


ABP ANW-aanvulling

Bij het afschaffen van de ANW-compensatie per 1 mei 2018 bleek dat deelnemers met dienstjaren vóór 1996 per die datum recht hebben op de zgn. ANW-aanvulling. Oftewel, hoe meer dienstjaren voor 1996, hoe hoger de ANW-aanvulling. De ANW-aanvulling komt tot uitkering vanaf het moment van uw overlijden totdat uw partner AOW-gerechtigd is. De ANW-aanvulling is een aanvulling op het partnerpensioen en daarvan verder onafhankelijk. De ANW-aanvulling komt, voor zover er recht op bestaat, altijd tot uitkering en heeft geen relatie met de hoogte van het inkomen van de partner of de ANW-uitkering van de overheid. De ANW-aanvulling valt niet zo hoog uit als de ANW-compensatie, maar oudere deelnemers met veel dienstjaren voor 1996 kunnen toch rekenen op bedragen van € 6.000,- á € 7.000,-. Het zal vaker om lagere bedragen gaan. ABP-deelnemers die vanaf 1996 in dienst zijn getreden bij een overheidsorganisatie, komen dus in het geheel niet in aanmerking voor de ANW-aanvulling. De hoogte van uw ANW-aanvulling kunt u opvragen bij het ABP.


Loyalis semi-collectieve ANW-hiaatverzekering


Vervolgens hebben sociale partners bij Defensie de vrijwillige semicollectieve ANW-hiaatverzekering bij Loyalis afgesproken, ter vervanging van de ANW-compensatieregeling. Deze verzekering geldt alleen voor actieve defensiewerknemers en UKW-ers. U bepaalt zelf of u de verzekering afsluit en welk van de bedragen u verzekert. U moet dus zelf actie ondernemen en met Loyalis contact opnemen. De ANW-hiaatverzekering keert uit vanaf het moment van uw overlijden tot de dag dat uw partner AOW-gerechtigd wordt. Deze verzekering keert altijd het door u verzekerde bedrag uit, ongeacht de hoogte van het partnerpensioen, ongeacht of er een ANW-uitkering van de overheid tot uitbetaling komt, ongeacht of er recht bestaat op de ANW-aanvulling, en ongeacht de hoogte van het eigen inkomen van uw partner.



Het inkomen van uw partner is afhankelijk van meerdere factoren: bijv. het eigen inkomen, het nabestaandenpensioen van ABP, het wegvallen van hypotheeklasten bij overlijden, een tot uitkering komende levensverzekering, maar ook van bijv. hogere kinderopvanglasten. U zult zelf die inkomenssituatie in kaart moeten brengen, een algemeen advies is niet te geven.



ABP-deelnemers met veel dienstjaren voor 1996 en dus een hoge ABP ANW-aanvulling, kunnen na opvraag van de hoogte van de ANW aanvulling bij ABP, berekenen of zo’n ANW hiaatverzekering in hun individuele situatie nodig is. Jongere ABP-deelnemers zonder of met een lage ANW aanvulling wordt geadviseerd de financiële situatie van de partner bij hun overlijden in kaart te brengen. Als basis valt uw inkomen weg, misschien is er een ANW-uitkering en het ABP levert een partnerpensioen. Vervolgens weegt u het risico voor uw partner en het verzekeringsaanbod van Loyalis. De getoonde premie is een bruto premie, u krijgt dus belastingteruggave. Over de uitkering wordt belasting geheven. Vlak na de totstandkoming van deze verzekering konden defensiemedewerkers zonder medische keuring overstappen. Als u deze verzekering nu bij Loyalis wilt sluiten krijgt u nu wel te maken met een medische keuring.


Loyalis individuele ANW-hiaatverzekering


Voor ABP-deelnemers, zijnde ex-werknemers van Defensie, met bijv. een SBK-uitkering en voor gepensioneerden geldt deze vrijwillige semi-collectieve ANW hiaatverzekering niet. En op het moment dat u als defensiemedewerker met pensioen gaat en uw partner is nog niet AOW-gerechtigd, vervalt de dekking van de semi-collectieve ANW-hiaatverzekering. U staat dan opnieuw voor de keuze of u wilt verzekeren, maar dan zult u een individuele verzekering moeten afsluiten.

Deze ex-defensiemedewerkers zijn aangewezen op een individuele verzekering bij Loyalis of welke verzekeraar dan ook. Er zijn dan andere minder aantrekkelijke voorwaarden van toepassing, met een medische keuring en een hogere premie. De getoonde premie van deze Loyalis-verzekering is een netto premie. U krijgt dus geen belastingteruggave. Daartegenover staat dat de eventuele uitkering belastingvrij is.