OPINIE - BUITENLAND

Hoe om te gaan met China?

Dr. Jaap Anten
analist van de werkgroep Defensiebeleid en Krijgsmacht

SUBHEADER COVER

Aangezien Nederland politiek en zeker militair afhankelijk is van de Verenigde Staten (VS), is het belangrijk om de politieke en militaire controverse tussen onze belangrijkste NAVO-partner en China enigszins te analyseren. Des te meer omdat de Nederlandse (militaire) standpunten soms gekleurd lijken door de Amerikaanse.

Op grond van deze analyse wordt in het tweede deel, dat in Carré nr. 8 zal worden gepubliceerd, de vraag beantwoord hoe Nederland moet omgaan met China en met de grote (militaire) gevolgen van de controverse tussen beide grootmachten. Hierin zal ook aandacht worden besteed aan de op 15 mei 2019 verschenen beleidsnotitie Nederland-China: een nieuwe balans en het daaruit volgende Kamerdebat van 30 september jl.


Als je, tot een jaar of twee geleden, in gesprekken met mensen uit de defensiehoek het onderwerp China aankaartte, werd dit onderwerp, dat is tenminste mijn ervaring, te vaak met oneliners van tafel geveegd. Zoals: 'Als China economisch nog minder groeit, stort het maatschappelijk systeem in, want de mensen die van het platteland naar de steden trekken hebben dan te weinig werk', of 'Het is gedaan met de Chinese economische groei, want de samenleving vergrijst snel en er komen veel te weinig arbeidskrachten.' Het deed er niet toe wat, als het maar afbrekend was. De onderliggende houding was blijkbaar dat China's macht geen issue was, meer schijn dan werkelijkheid.


Nu is die houding bijgesteld, China is plotseling 'in', en in Nederlandse defensiekringen is deze wijziging deels in gang gezet door de positie van de VS. Daar is men tot het inzicht gekomen dat China een expanderend kwaad vertegenwoordigt, zowel economisch, militair als politiek. Dit kwaad dient te worden bestreden. Ook hier in Nederland hoor je, bijna uit het niets, te vaak een standpunt dat valt te omschrijven als het Amerikaanse, maar minder rondborstig, een soort ‘US-light’. Als het Nederlandse defensiedenken dit ‘US-light’ overneemt, is het volkomen op de verkeerde weg.


Want wat is de situatie?

1


Zero-sum politiek: andermans winst is jouw verlies

Internationale zero-sum en een gemeenschappelijke vijand

2


China als het kwaad

3


Het 'Committee on the Present Danger: China'

Hoe pakken de Amerikanen China aan?

4


Wat wil en doet China?

5


Kortom, de Amerikaanse aanpak werkt niet en gaat niet werken

6


Hoe het wel moet: premier Lee Hsien Loong van Singapore