VIERKANT BESCHOUWD

Defensie na de miljoenennota

Radiostilte?

Op dinsdag 17 september jl. beleefden we in Nederland de opening van het parlementaire jaar. Koning Willem Alexander begon de troonrede met een verwijzing naar de operatie Market Garden in 1944, om verderop in de rede op te merken dat we dankzij onze militairen al 75 jaar in vrede en veiligheid leven. In dezelfde context merkte de koning op: ‘Het Nederlands belang en onze internationale verantwoordelijkheid om de waarden van vrijheid, democratie en rechtsstaat verder te brengen, liggen in elkaars verlengde.’ Natuurlijk kwamen in de troonrede ook veel andere aspecten aan bod, maar de rol van de krijgsmacht werd door het staatshoofd duidelijk aangestipt. Naast uitgesproken zorgen over het functioneren van de naoorlogse multilaterale wereldorde, de internationale stabiliteit en een aantal maatschappelijke aandachtspunten, was de troonrede bovenal een positief verhaal. Het overheersende beeld was dat het goed gaat met Nederland. Dat komt vooral door de florerende economie.

Dat blijkt verder ook uit de Miljoenennota. Er is sprake van een begrotingsoverschot en voor de wat langere termijn werd gesproken over een zogeheten investeringsfonds waarin mogelijk tientallen miljarden euro’s worden gestopt om voor Nederland een duurzame toekomst te realiseren. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen op 18 en 19 september jl. was het investeringsfonds een belangrijk onderwerp van gesprek, naast vele andere onderwerpen. Waar niet (merkbaar) over werd gesproken, was Defensie. Blijkbaar waren er op dat moment geen zaken die politieke aandacht verdienden. Er was immers al besloten om meer geld aan Defensie te besteden, met nog een extra bedrag dat vrijkwam bij de Voorjaarsnota en er was nog niet zo lang geleden een akkoord bereikt t.a.v. de cao. Kortom, geen redenen om Defensie op de agenda te plaatsen, terwijl nog niet zo lang geleden Defensie juist met regelmaat in het nieuws was. Het leek alsof een soort radiostilte was ingetreden.


Voor de redactie was deze situatie reden om het (eigen) geheugen weer op te frissen en om vast te stellen waar Defensie op dit moment staat bij het weer op orde brengen van de krijgsmacht.

Minister van Financiën Wobke Hoekstra met het beroemde koffertje op 17 september 2019 (Foto: Tweede Kamer)

1 Kort historisch overzicht


Bezuinigingen, reorganisaties, Wales 2014

2 De reacties van de regering


De kabinetten-Rutte II en III

3 Nederland en de NAVO


De NATO Defence Planning Capability Review 2017/2018 en de reactie door Nederland

4 Wat zijn afspraken nog waard?


Plotseling wordt over twee prioriteiten niet meer gesproken?

5 Waar staat Nederland nu en gaat het nog goedkomen?


De afspraak van Wales gaat Nederland niet realiseren en de herijking van 2020 zal veel duidelijk moeten maken.