OPINIE - BINNENLAND

Vertrouwen: sleutel tot succes

genm b.d. R.S. van Dam, vicevoorzitter CLSK van de NOV

Recent had ik een gesprek met cdre b.d. drs. Tom de Bok. Hij is de voorzitter van de Koninklijke Nederlandse Vereniging Onze Luchtmacht (KNVOL). Wij spraken over diverse onderwerpen, maar wel het meest over hoe het vertrouwen in de politieke en militaire leiding kan worden hersteld.


Over dit onderwerp had Tom de Bok een inleiding geschreven in het verenigingsblad Onze Luchtmacht van de KNVOL van juni/juli 2019. Een deel van zijn tekst neem ik hieronder integraal over, aangezien ik het er van harte mee eens ben.

Quote: De KNVOL zet zich in voor een ‘adequaat georganiseerde en getrainde Koninklijke Luchtmacht’. Vaak is de hardware het aandachtspunt, maar het is de militair waar het uiteindelijk om draait. De militair staat 24/7 paraat om waar ook ter wereld onder alle denkbare omstandigheden de belangen van Nederland te verdedigen. Reden hier in deze briefing aandacht aan te besteden. Er is voldoende bewijs dat de militaire beloning al jarenlang achterblijft. Ook steken de salarisschalen van de militair negatief af in vergelijking met de burgerambtenaar. Als voorbeeld: een luitenant met een academische opleiding, die leiding geeft aan veertig militairen, wordt uitgezonden naar missiegebieden, zelfstandig beslissingen neemt over leven en dood, verdient schaal 8. De leeftijdgenoot met dezelfde opleiding die junior beleidsmedewerker wordt bij een willekeurig ministerie verdient minimaal schaal 10. En die mag alleen een concept beleidsnota schrijven, die nog door minstens drie niveaus wordt gecontroleerd. Dit geldt door de rangen heen: een militaire bewaker die deels exact hetzelfde werk doet als zijn burger-collega van de Defensie Bewaking- en Beveiligingsorganisatie (DBBO) heeft een lagere salarisschaal en aanzienlijke slechtere arbeidsvoorwaarden, maar is maandenlang van huis voor uitzending en oefening met een zware fysieke en geestelijke belasting en staat 24/7 paraat. Snapt u het nog?


Ondertussen kampt Defensie met ca. 8500 vacatures en de irreguliere uitstroom is groot. Uiteraard heeft dit gevolgen voor het zittend personeel, maar wat nog veel erger is: het vertrouwen in de politieke en helaas ook de militaire leiding, hoewel zij geen speler is, verdampt nog verder. Waarom lukt het niet extra geld te krijgen? De bewindslieden van Defensie moeten altijd in hun eentje knokken binnen het kabinet en met het Ministerie van Financiën om geld los te krijgen. Maatschappelijke druk is er niet, politici in de Tweede Kamer boeit het ook nauwelijks en staken is voor de militairen niet toegestaan. Dus wie ligt er wakker van? Het budget voor de jeugdzorg wordt binnen een week met € 350 miljoen verhoogd omdat de gemeenten dreigen met acties.

Om aan de grondwettelijke taak te voldoen, worden aan de militairen geboden en verboden opgelegd en eisen gesteld. Minister Hennis zei hierover in 2014: ‘Het onvoorwaardelijke karakter van de inzet stelt eisen aan de militair die nergens in onze maatschappij in dezelfde mate en in die combinatie voorkomen’. In de praktijk wordt de militair echter in vrijwel alle gevallen beschouwd als een normale werknemer, de bijzondere positie heeft in de praktijk alleen maar nadelen. Tijd om dat te heroverwegen. Militairen moeten net zo worden behandeld als de andere rijksambtenaren conform het Duitse model. Gelijke salarisschalen en arbeidsvoorwaarden, met de aanvullingen en beperkingen zoals niet mogen staken en een reëel Functioneel Leeftijdsontslag (FLO). Het lukt bij de politie en brandweer ook. Laatstgenoemde gaat met 59 jaar met FLO en de militair nu nog met 60, tendens stijgend. Maar ja, ook politie en brandweer kunnen publieke en bestuurlijke druk uitoefenen. Unquote.


Om de bijzondere positie van de militair te heroverwegen en ze net zo te behandelen als andere rijksambtenaren met specifieke militaire aanvullingen en beperkingen heeft mijn volledige steun.