Afbeeldingen: Free images

PRIKKEN EN PRIKKELS

Zeperd van vijftig miljoen en doekje voor het bloeden

Afbeelding: Rawpixel

In de Defensiekrant van 7 augustus jl. viel onder meer te lezen dat de levering van de nieuwe gevechtskleding uit het project Defensie Operationeel Kleding Systeem (DOKS) met zeker een jaar is vertraagd tot medio 2023. Een dag eerder had de staatssecretaris van Defensie de Tweede Kamer over de vertraging per brief geïnformeerd (Kamerstuk 27830-310). De mededeling trok de aandacht van de redactie, want hoe kan het nu dat zo’n belangrijk project met minimaal een jaar wordt vertraagd?

Om het personeel bij de vertraagde uitlevering zo veel mogelijk tegemoet te komen, wordt als tijdelijke maatregel onder meer een verbeterd interim kledingpakket verstrekt. Verbeterd, omdat de interim gevechtskleding meer draagcomfort biedt en een eigentijds uitstraling heeft, maar interim omdat het nog niet de kwaliteit heeft van de definitieve versie, aldus de toelichting van de staatssecretaris. De verbeterde tijdelijke gevechtskleding is gebaseerd op het pak van het Korps Mariniers dat als devies qua patet orbis heeft, dus dat zit wel goed en je kunt er van Vlissingen tot Nieuw Milligen prima mee voor de dag komen.

Nu is het zonder meer een goede zaak dat Defensie streeft naar de beste kleding en uitrusting voor de militairen en dat zelfs ter overbrugging naar het definitieve pakket een interimpakket wordt verstrekt. Deze exercitie kost overigens wel vijftig miljoen extra, die ook in het achterstallige onderhoud van de infrastructuur besteed had kunnen worden. En wat te de denken van de melding van de staatssecretaris aan de Kamer dat de extra kostenpost niet voor ‘echte’ financiële problemen zorgt? Intrigerend dat op het ministerie kennelijk onderscheid wordt gemaakt tussen financiële problemen en ‘echte’ financiële problemen. Wat zouden daarvoor de criteria zijn?

Blijft wel de vraag hoe het nu komt dat een dergelijk project met minimaal een jaar wordt vertraagd. In de toelichting wordt aangegeven dat de oorzaak van de vertraging een kort geding is dat door een van de afgewezen leveranciers is aangespannen tegen Defensie. Het bedrijf is het namelijk niet eens met de aangevoerde redenen voor de afwijzing. Naar aanleiding hiervan heeft Defensie geconstateerd dat de aanbestedingsstukken op onderdelen onduidelijk en voor meerdere uitleg vatbaar zijn en daarom is besloten om de uitkomst van het kort geding niet af te wachten en de voorlopige gunning in te trekken. En dat betekent dus dat de procedure van aanbesteding (geheel of gedeeltelijk) opnieuw moet worden doorlopen.

Nu is het niet aan de redactie om na te gaan wat nu precies de onduidelijkheden zijn die ertoe hebben geleid om overstag te gaan. Wat ons veel meer bezighoudt is de vraag: Hoe kon het zó lopen? Heeft de aanpassing van de topstructuur van Defensie soms zo veel capaciteit gekost dat men het zicht op het managen van de aanbesteding is kwijtgeraakt? Komt het door de COVID-19 maatregelen, door het gedwongen zo veel mogelijk thuis moeten werken? Zijn er daardoor misschien problemen ontstaan op ICT-gebied waardoor niet goed kon worden gecommuniceerd? Nog niet zo lang geleden is aan alle defensiemedewerkers/militairen nog een smartphone verstrekt. Dus voldoende mogelijkheden op ICT-gebied, zou je zeggen.

Wat ook de precieze oorzaak is geweest, de pijnlijke constatering is dat men er onder de vleugels van het hoogste staforgaan binnen Defensie niet in is geslaagd om in één keer een aanbesteding van militaire goederen vlekkeloos te laten verlopen, waardoor een schadepost van vijftig miljoen is ontstaan.

Kleren maken de man ... (afbeelding: Ministerie van Defensie)

... en de vrouw ((afbeelding: Ministerie van Defensie)

Een ander materieelproject dat de redactie de wenkbrauwen deed fronsen was het COVID ‘overlevingspakket’ dat alle medewerkers van de Bestuursstaf (BS) bij terugkeer van hun zomerverlof bij de voordeur aantroffen. Het bleek een ‘work bag’ te zijn. In de begeleidende brief wordt het personeel gecomplimenteerd voor de inzet en wordt de wens uitgesproken dat de inhoud van het pakket ‘vooraleerst kan bijdragen aan ontspanning tijdens een hopelijk heerlijke zomer’. Waarom noem je het ding dan ‘work bag’ en niet ‘relax bag’? De eigenaardigheid van het pakket zat echter niet zozeer in de benaming maar in de inhoud. Je zou denken dat daar goed over is nagedacht, gezien de indrukwekkende rij namen onderaan de brief van de voor dit project hoofdverantwoordelijke functionarissen: de SG, de plaatsvervangend SG en de hoofden van beleid (DGB), uitvoering (CDS) en toezicht (HDFC). De trouwe lezers van Carré herkennen natuurlijk direct de kopstukken binnen de nieuwe topstructuur, die kennelijk de gelegenheid om dat te onderstrepen niet aan zich voorbij konden laten gaan. Als de inhoud van het pakket echter representatief moet zijn voor wat we van deze nieuwe BS-leiding kunnen verwachten, voorspelt dat niet veel goeds. Goedkope en vooral overbodige spullen: een schraal klein blikje nootjes, een koffiemok, een doekje voor …?, een flesje handgel en, als kers op de taart, een zonnebrandmiddeldispenser made in China! Het is duidelijk dat de kosten van dit pakket ook niet tot een ‘echt’ financieel probleem hebben geleid.

Het pakket is ongetwijfeld goed bedoeld, maar de veelgehoorde reactie bij het aanbieden van cadeaus - ‘dat had je nou niet moeten doen’ - zou in dit geval wel eens gemeend kunnen zijn. Al met al maakte de nieuwe BS-leiding met dit gebaar geen sterke indruk. Laten we maar hopen dat het pakket vooral voor de nodige ontspanning heeft gezorgd, zodat men in Den Haag op het Plein na het zomerverlof als de Keizer in zijn nieuwe kleren weer vol goede moed en bruisend van energie aan de slag is gegaan. Voorlopig nog wel in het huidige uniform.

Redactie